Ramazan Hazırlığı....

Çok zaman önce değil, “Ramazan hazırlığı” denildiğinde ilk akla gelen, kapı komşularının toplanıp ev yufkası, salça gibi gıdalar hazırlaması olurdu. Şimdilerde ilk akla gelen bulunduğumuz mekanları süslemek oluyor. Peki dinimizce Ramazan ayı gelmeden evvel gıda hazırlığı yapmak veya mekanlarımızı süslemek uygun değil midir? Bir kerahet içerir mi? Elbette içermez. "İbaha" bahsine girer. Yani mübahtır. Bu, açık. Fakat biz burada meseleye "öncelikli meseleler fıkhı" çerçevesinde bakmak istiyoruz.

Maddi refah seviyesi üst toplum katmanlarından başlayan “gösteri hâli”, temel maddi ihtiyaçlarını karşılamakta zorlanan toplum katmanlarına değin yayıldı. Öyle ki, iyi niyetimizi korumak zorunda olmasak, çoğu kişinin artık mahzâ göstermek/görülmek için yaşadığını düşüneceğiz. Bu minvalde belki temel ihtiyaçlar teoremi de gözden geçirilecek, insanlık İslam’ın sunduğu çerçeveye ulaşma yolunda ilerleyecek, doğrusunu ancak ve ancak yüce Allah bilir.

Meseldir. Evi çocuğunun sürekli akıllı cihazlarla uğraşmasından mütevellit aile terapistine giden baba ve anneye sorar terapist: akıllı cihazlarla oynamasın, peki yapsın? Cevap nettir. Gelsin bizimle televizyon izlesin. Bu meseldeki anne baba örneğine düşmekten Allah'a sığınırım. Zamanın getirdiklerini görmezden gelemeyiz. Yapacağımız tek şey, zamanın getirdiklerini 'biz'leştirmek olacaktır. Bizim kelimelerimiz, bizim örfümüz, bizim halimize büründürmeliyiz zamanı. Bu, çok zor. Ama yapabiliriz ve dahi yapmalıyız. Çünkü iblis la'netullahi aleyh günlük, yıllık ve asırlık oyunlar kuruyor. Bugünü, bu yılı ve bu asrı kapsayan hedeflerle yola çıkmalıyız, çıkacağız inşallah.

1. Keyfiyyet kemmiyyete önceliklidir.
2. Dünya işlerinde araştırma ve planlama önceliklidir.
3. Hafifletme ve kolaylaştırma ağrlaştırma ve zorlaştırmaya önceliklidir.
4. Sürekli amel geçici olan önceliklidir.
5. Farz olan sünnet olana önceliklidir.
6. Sistemden önce nefisleri değiştirmek önceliklidir.
7. Cihattan evvel talim ve terbiye önceliklidir.
8. Nefisle cihat önceliklidir.
9. Malı öncelikli yere harcamak gereklidir.

* Sadakalarımız: Aman kardeşim, aman ha. "Sadakalarınızı o fakirlere verin ki, onlar, Allah yolunda çalışmaya koyulmuşlardır; öteye beriye koşup kazanamazlar. Dilenmekten çekindikleri için, tanımayanlar, onları zengin zannederler. Ey Râsûlüm! Sen onları yüzlerinden tanırsın. Onlar iffetlerinden ötürü insanları rahatsız edip bir şey istemezler. Siz malınızdan bunlara ne harcarsanız, muhakkak Allah onu hakkıyla bilicidir” (Bakara, 2/273)" ayetini unutmayalım. Zekat, fitre ve sadakalarımızı gerçek ihtiyaç sahiplerine verelim. Ekmek alacak biri de telefonunu değiştirecek biri de ihtiyaç sahibidir. Ayet ne güzel söylüyor. "Sen onları yüzünden tanırsın". Yaklaşık iki yıldır muhacir kardeşlerle içiçeyim. Her tür insan görüyorum. Ve hakikaten kapının önünde konuşurken anlıyorum artık içerinin ne felaket olduğunu. Allahım hepsi mi sözleşmiş gibi ""çok şükür" der. Gerçekten ihtiyacı olanlar hep "elhamdülillah" diyor. Bazen de derneğe çok ihtiyacım var diye gelenlerin evine ani gidiliyor ve o da ne. Yeni alınmış son model tv ile karşılaşılıyor. Yardım işini bildiğiniz, güvendiğiniz bir insan ile birlikte yapın. Muhacirlerle, yetimlerle, öksüzlerle içiçe birini arabanıza alın, olmadı taksi tutun, olmadı toplu taşıma ile gidin ama gidin. Para göndermek ile yetinmeyin.

*Teravih namazı: Kendimi bildim bileli teravih namazına gidiyorum. Manzara hep şudur. İlk günler yoğun, giderek ıssızlşama, kadir gecesinde tavan, sonrası ıssızlık. Hele kadir gecesi sonrasındaki gün. Aman ya Rabbi. Hüzün içimi kemiriyor. Caminin bir gece evvelki o hali ile bir gece sonraki o hali. Boynu bükük yetim gibi. Camilerin boynunu bükük bırakmayalım. Hocalar hızlı kıldırıyor deniliyor. Peki biz namaza gitmez ve namazın namaz gibi kılınması gerektiğini seslendirmezsek nasıl düzelecek bu iş. Bir ümmet ki cemaati ile imamı ile tam bir ümmet. Rabbim nasip eylesin. Biliyorum cami çıkışı malayani konuşmalar oluyor. Allah aşkına. Evde kalırsan olmayacak mı o dünyalık konuşmalar. Ekrana bakmayacak mısın, misafirinle söyleşmeyecek misin? Biliyorum çocuklar uyuyor. İki komşu anlaşıp birisi gün aşırı da mı namaza da gidilemez mi?

*Bayram temizliği: Güzel kardeşlerim. Aman diyeyim. Öyle bir yıllık, aylık, günlük ev temizliği planımız olsun ki, bayram temizliğine ihtiyacımız olmasın. Evdeki dolap sayısı bellidir. Zaten bir ev hanımını yoran silme, süpürmek, toz almak değildir. En büyük evde bile bu işler birkaç saatte hallolur. Ev düzeninde temel meselemiz eşyalarımızın fazlalığı ve dolaplarımızın düzenidir. Ramazan'da her gün bir dolabımızın için derleyip toparlayabiliriz. Her dolabı çekerken farklı bir tesbih çekebiliriz. Zaten ev işi yapmak kadının sadakası, bir de üzerine bu tesbih gelince katmerli tamamlayabiliriz günümüzü.

*İftar sofraları: Kaç iftar verdiğimiz, kaç kişiye iftar verdiğimiz, kaç çeşit yemek çıkardığımız değildir öncelikli olan. Öncelikli olan bunları yaparken hangi ruh halinde olduğumuzdur. Ekmek, salata, ayran, cacık, karpuz, çorba, sulu yemek, yoğurtlular, kızartmalar, pilav şeklinde bir iftar sofrası ne İslami ne insanidir. Bunlardan en fazla üçü aynı anda soframızda olabilir. Aman kardeşler. Aman, aman, aman. Vücudumuzun da üzerimizde hakkı vardır. Yer sofraları kurabiliriz. Hemen toplar hemen sofradaki herkesle namaza dururuz.

*Sahur Sofraları: Yapılanın aksine, sahurda sıkı yenilmeli, iftarda hafif yenilmelidir. Sıkı yemekten maksat ağır yemek değildir. Vücudu ayakta tutacak yiyecekleri iyi seçmektir. "Sahur yapınız, zira sahurda bolluk-bereket vardır." hadisi şerifine iman ediyoruz, hakkını verelim inşallah.

* Çocuğumuzun ibadetleri: Çocuğumuzun ibadetleri zinhar ödüle bağlanmamalıdır. Örfümüzde ödül değil, hediyeleşme vardır. Nedir farkı? Ödül davranışın sonunda verilen maddi-manevi karşılıktır. Kitap okuduğunda para vermek, iyi bir not aldığında aferin demek dahi ödüldür. İnsan, davranış karşılığı ödüle alıştığında ödül gelmeyince davranışı da tekrarlamamaya başlar. Hediye ise muhatabımızın ihtiyacını görmek ve karşılamaktır. Bu ihtiyaç maddi veya manevi olabilir. Yani çocuğumuz teravih namazına gittiği için dondurmacıya gittiğini bilmemelidir. Ama siz teravih namazından çıkışta ailecek dondurmacıya gidebilirsiniz. Bu sizin aile örfünüz olabilir. Olaylar bu şekilde kendiliğinden gelişebilir. Teravihi dondurmaya siz bağlarsanız, kendinizi iyi hissetmediğiniz bir durumda, yahut yanınıza para almadığınızı farkettiğinizde köşeye sıkışırsınız. Çünkü davranışı ödüle bağlamışsınızdır. Peki çocuk buna alıştı? Yani namaz karşılığı ödül dediniz zamanında. Ve şimdi bunun yanlış olduğunu düşünüyorsunuz? Yok mu dönüşü? Elbette var. Ama biraz özeleştiri yapacaksınız. Buna hazır mısınız? "Şöyle yapmıştım, bunun yanlış olduğunu anladım" diyebilir ve muhatabınızla meseleyi şahsileştirmeden konuşabilirseniz çözüm yolları hep açıktır. Bu sadece çocuğumuzun ibadetleri hususunda bir çözüm değildir. Tüm kangren meselelerimize bir çıkış yoludur.

* Yaşı kaç olursa olsun bir insan ibadetlerine alışırken hafifleştirme ve kolaylaştırma önceliklidir. Çocuk için ise 6-7 yaş arasında günde bir namaz ile başlayan yolculuk gitgide tüm gün namazlarına çıkabilir. Fakat yine de çocuğunuz bunun farkında olmamalıdır. Yani çocuğunuzu karşınıza alıp "bak tatlım şimdi altı ay akşam namazlarının farzlarını kılacaksın, sonra sünnetlerini, sonra ikindinin farzlarını" tadında bir konuşma yapılmamalıdır. Kendiliğinden, sakin sakin, yavaş yavaş alışacaktır namaza çocuk.
Mesele zaten çocuğun namaza alışması eğil, çocuğun namazın mantığını kavramasıdır. "Neden namaz kılıyorsun anne/baba" sorusuna verilecek cevap çok basit ve net olmalıdır. "Allah Efendimiz ve biz Müslümanlara namazı hediye etmiştir" dediğimizde muhatabımız zihninde namazı icbar(zorunluluk)kısmına değil hediye kısmına yerleştirecektir. Bu da namaza tüm bakış açımızı değiştirecektir. Fakat bu sözümüze yavrumuz iman dışı cevaplar verebilir. "istemiyorum böyle hediye, namaz kılarken çok sıkılıyorum" diyebilir. Bu cevaplar karşısında asla yüksek tepkiler verilmemelidir. Önce çocuğun herhangi bir ihtiyacı olup olmadığı gözetilmelidir. Karnı aç, çizgi film izlerken tam ortasında kapatılıp namaza çağırılan çocuğun namazı sevmesini mi bekleyeceğiz? Çok bekleriz.
Namaz kıldığında kağıtlara işaretler koymayı da uygun bulmuyorum. Biz amel defteri yazan melekler değiliz. Ve çocukların hanesine eksi yazan melekler de yoktur. Ne demek efendim çocuğun namaz hanesinde bazı eksiler gözüküyor. Namaz kılmamayı normalleştirmesi sebebiyle sakıncalıdır.

* Öncelikli cihadımız nefsimizle olandır. Çevremizle de ilgileneceğiz elbet. Vazifelerimizi yerine getireceğiz. Fakat kendimiz ile barışmaz isek, çevremizle barışmamız çok zordur. Sistem bize her köşeden yetersizlik hortumları ile yaklaşıyor. Normal doğum yapamadıysan veya emziremediysen  çocuğun ile ilişkin şöyle olur, eşin eve gelirken süslenmezsen böyle olur, eşin eve çiçek getirmiyorsa şöyle olur gibi cümlelerle içimizi kemiriyor, yaşam enerjimizi tüketiyor. Gerekiyorsa biraz yalnızlığa çekilip, kendimiz ve ilişkilerimiz üzerine düşünmek, nefsimiz için cehdetmek(çaba sarfetmek) öncelikli işimizdir.

* Büyük konuşmalar, büyük hedefler, büyük idealler gereklidir. Ben de isterdim İslam devletinde yaşamak. 1400 yıldır eğri-büğrü de olsa devam edegelen halifelik kurumunun olduğu bir zamanda yaşamak ben de isterdim. Fakat demek ki benim için en hayırlısı bu dönemde yaşamam imiş ki Rabbim böyle murad etmiş. Öncelikli olan sistemi değiştirmekten evvel nefisleri değiştirmek, kişilerle bağ kurmaktır. Çok istiyorum herkes İslam olsun, çok. Bunu kelimelerle anlatmam mümkün değil. "Fakat ne yapsalar boş, göklerden gelen bir karar vardır" dizesin çınlıyor kulaklarımda. Ben cüzi irademle elimden gelenin son noktasını yapmakla mesulüm. Kaderler Allahın elindedir.

Ve muhakkak ki her şeyin en doğrusunu Allah bilir.

Hiç yorum yok: